Werkgevers kunnen het interessant vinden om een potentiële werknemer een middagje mee te laten draaien. Maar is dat juridisch gezien altijd even handig?

Een dagje proefdraaien

De proef-werkdag wordt in de horeca regelmatig gebruikt. Handig om te bekijken of partijen goed bij elkaar passen. Zo’n dag mag in principe geen volledige werkdag zijn, maar moet lang genoeg duren om de vaardigheden te testen. Vaak ontstaat er discussie of deze proef-werkdag uitbetaald moet worden en wat hier de gevolgen van (kunnen) zijn.

Telt dat mee in de keten?

Met de invoering van de Wet Arbeidsmarkt in Balans is de ketenregeling per 1 januari 2020 (weer) aangepast. Indien sprake is van méér dan drie opvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd binnen een periode van drie jaar met tussenpozen van ten hoogste zes maanden, dan geldt de laatste arbeidsovereenkomst te zijn aangegaan voor onbepaalde tijd. Een vierde contract binnen een totale periode van drie jaar telt dus als vast contract.

Deze ketenregeling geldt niet alleen voor contracten aangegaan bij dezelfde werkgever, maar ook bij werkgevers die elkaars opvolger kunnen zijn. Hierbij kan je denken aan het rechtstreeks in dienst treden bij een inlener, nadat je eerst bij een uitzendbureau in dienst bent geweest.

Hoeveel arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd zijn overeengekomen?

In een recente uitspraak heeft de kantonrechter te Utrecht zich uitgelaten over de betekenis van deze betaalde proef-werkdag. In deze zaak ging het om een werknemer die gesolliciteerd heeft als zelfstandig werkend kok bij Holland Casino. In oktober 2015 heeft de werknemer hier een proef-werkdag van drie uren gemaakt. Omdat deze proef-werkdag voor beide partijen goed was bevallen, werd hij per 1 december 2015 aangenomen.

Eerst kwam hij voor 7 maanden in dienst bij Compass Group, welke leiding en toezicht had over de horeca-activiteiten bij Holland Casino. In december 2015 verzocht de werknemer Compass Group om de drie gewerkte uren in oktober 2015 uit te betalen. Dit is gebeurd. Nadat op 1 juli 2016 de arbeidsovereenkomst afliep, heeft Compass Group de arbeidsovereenkomst met 3 maanden verlengd tot 1 oktober 2016.

Per 1 oktober 2016 treedt de werknemer in dienst bij Holland Casino en worden weer diverse arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd gesloten.

Is de proef-werkdag een (mondelinge) arbeidsovereenkomst?

Tussen de werknemer en Holland Casino ontstaat een discussie of de werknemer werkzaam is op basis van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd of niet. Omdat Holland Casino van mening is dat dit niet het geval is, start de werknemer een procedure. De kantonrechter beantwoord hierin onder meer de vraag of de proef-werkdag in oktober 2015 als arbeidsovereenkomst dient te gelden.

Of sprake is van een arbeidsovereenkomst, wordt beoordeeld aan de hand van drie elementen: loon, arbeid en gezag.

Het staat vast dat werknemer gedurende 3 uur in het restaurant heeft meegedraaid. Dit blijkt ook uit het bezoekersoverzicht waar werknemer als kok vermeld staat en de verklaring van de chef-kok. In het verlengde valt niet in te zien dat werknemer zonder aanwijzingen van deze chef-kok werkzaamheden heeft uitgevoerd. Daarmee is sprake geweest van een gezagsverhouding. Tot slot heeft de werknemer loon ontvangen voor de verrichte werkzaamheden. Dat dit loon pas is betaald nadat werknemer in dienst trad bij Compass Group, doet daaraan niet af.

Kortom, de kantonrechter is van oordeel dat deze proef-werkdag is aan te merken als een arbeidsovereenkomst. Dit heeft tot gevolg dat de vierde arbeidsovereenkomst in de rij voor onbepaalde tijd moet worden aangemerkt. Houd dit als werkgever altijd in je achterhoofd op het moment dat je een proef-werkdag voorstelt (en uitbetaalt). Dit kan namelijk ongewenste gevolgen hebben.