Wat is euthanasie?

Patiënten kunnen wensen rondom hun levenseinde vastleggen in een wilsverklaring. Bijvoorbeeld een euthanasieverklaring of behandelverbod. In zo’n verklaring kan de patiënt vastleggen onder welke omstandigheden hij zou willen dat de arts euthanasie uitvoert.
Bij euthanasie wordt het leven van een patiënt op een waardige manier beëindigd door het toedienen van medicijnen. Bij euthanasie dient een arts medicijnen toe aan een patiënt om een eind te maken aan ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Ook hulp bij zelfdoding door een arts valt voor de wet onder euthanasie. De patiënt neemt dan zelf dodelijke medicijnen in.
Euthanasie is altijd uit vrije wil, een patiënt vraagt en de arts voert de euthanasie uit.

 

Hoe is euthanasie juridisch geregeld?

In Nederland is euthanasie en hulp bij zelfdoding onder voorwaarden toegestaan. Volgens de Euthanasiewet mag euthanasie gepleegd worden indien sprake is van uitzichtloos en ondraaglijk lijden. Dit is vastgelegd in de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding, kortweg de Euthanasiewet.
In eerste instantie is euthanasie strafbaar gesteld. Volgens artikel 293 van het Wetboek van Strafrecht geldt:

 

Hij die opzettelijk het leven van een ander op diens uitdrukkelijk en ernstig verlangen beëindigt, wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of geldboete van de vijfde categorie.

 

Echter, in het tweede lid is een uitzondering opgenomen. Euthanasie is strafbaar tenzij de uitvoerende arts zich aan de zorgvuldigheidseisen houdt. Deze zorgvuldigheidseisen zijn opgenomen in artikel 2 van de Euthanasiewet en houden in dat de arts:

  • de overtuiging heeft gekregen dat er sprake was van een vrijwillig en weloverwogen verzoek van de patiënt,
  • de overtuiging heeft gekregen dat er sprake was van uitzichtloos en ondraaglijk lijden van de patiënt,
  • de patiënt heeft voorgelicht over de situatie waarin deze zich bevond en over diens vooruitzichten,
  • met de patiënt tot de overtuiging is gekomen dat er voor de situatie waarin deze zich bevond geen redelijke andere oplossing was,
  • ten minste één andere, onafhankelijke arts heeft geraadpleegd, die de patiënt heeft gezien en schriftelijk zijn oordeel heeft gegeven over de zorgvuldigheidseisen, en
  • de levensbeëindiging of hulp bij zelfdoding medisch zorgvuldig heeft uitgevoerd.

Vooral de tweede eis, het uitzichtloos en ondraaglijk lijden van de patiënt, is een belangrijke eis.

Waarom is euthanasie bij dementerenden lastig?

Dementie op zichzelf is geen reden voor euthanasie. De Nederlandse Euthanasiewet biedt ruimte voor euthanasie bij dementie, maar dat wil nog niet zeggen dat iedereen met een verzoek om hulp bij een zelfgewild levenseinde deze hulp ook krijgt. Een euthanasieverklaring verplicht een arts in geen geval tot het ook daadwerkelijk uitvoeren van euthanasie. Euthanasie is geen recht van een patiënt en ook geen plicht voor een arts, het kan enkel worden uitgevoerd indien aan de zorgvuldigheidseisen is voldaan.

Regionale toetsingscommissies beoordelen artsen die euthanasie uitvoeren. Zij controleren of artsen zich hebben gehouden aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen. In de commissies zitten in elk geval een arts, een ethicus en een jurist.
Euthanasieverzoeken door dementerenden worden niet vaak gehonoreerd. Dit komt met name door de tweede zorgvuldigheidseis. Artsen vinden dat zij alleen van de ondraaglijkheid van het lijden kunnen worden overtuigd wanneer een gesprek met de patiënt nog mogelijk is. Op dit moment zit de ruimte voor het krijgen van hulp bij zelfdoding bij dementie dus bij de beginnende dementie, in de fase waarin een patiënt nog wilsbekwaam is en zijn verzoek kan verwoorden. Bij gevorderde dementie is het verwoorden van het uitzichtloos en het ondraaglijk lijden vaak een probleem.

Zolang men wilsbekwaam is, kan men om euthanasie vragen. Indien geen sprake is van wilsbekwaamheid, is het voor een arts moeilijker te beoordelen of sprake is van een vrijwillig en weloverwogen euthanasieverzoek en of het lijden ondraaglijk is. Daarom is het belangrijk om vroegtijdig in gesprek te gaan met de arts of andere behandelaars.

 

Voor vragen over dit onderwerp, neem gerust contact op of laat hieronder een reactie achter.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *